Energy & Green Tech
ऊर्जा बिना कुनै पनि देशको
उद्योग, डिजिटल प्रणाली, स्वास्थ्य सेवा, वा यातायात चल्दैन।
नेपालसँग ऊर्जा उत्पादन गर्ने असाधारण सम्भावना छ —
तर त्यो सम्भावनालाई वास्तविक राष्ट्रिय क्षमतामा रूपान्तरण गर्न
प्रणाली, पूर्वाधार, र दीर्घकालीन सोच आवश्यक हुन्छ।
देश उठ्छ को दृष्टिमा ऊर्जा भनेको
केवल बिजुली उत्पादन होइन,
👉 ऊर्जा–आधारित मूल्य शृङ्खला (value chains) निर्माण हो।
अहिले देखिने अवस्था:
👉 परिणाम: सम्भावना छ, तर प्रणाली अपूर्ण।
यदि ऊर्जा क्षेत्रलाई समग्र प्रणाली का रूपमा विकास गरियो भने:
हरित हाइड्रोजन स्वयं अन्तिम लक्ष्य होइन —
👉 यो अर्को चरण सक्षम बनाउने माध्यम हो।
(Hydrogen-Enabled Value Chains)
हरित हाइड्रोजन र हावाबाट पाइने नाइट्रोजन प्रयोग गरी
👉 हरित अमोनिया (NH₃) उत्पादन गर्न सकिन्छ।
यो कुनै फोहोर वा अनावश्यक "byproduct" होइन —
👉 उद्देश्यपूर्वक उत्पादन गरिने प्रमुख derivative हो।
अमोनिया = नाइट्रोजन मलको आधार
नेपाल हाल मल आयातमा निर्भर
मूल्य अस्थिर, आपूर्ति जोखिमपूर्ण
👉 Domestic Green Ammonia ले:
• किसानलाई स्थिर आपूर्ति
• कृषि उत्पादन वृद्धि
• खाद्य सुरक्षामा दीर्घकालीन सुधार
👉 ऊर्जा अधिशेष खेर नजाने प्रणाली।
👉 नेपालले ऊर्जा मात्र होइन,
👉 ऊर्जा–आधारित उत्पादन निर्यात गर्न सक्छ।
नेपाल ऊर्जा हब को रूपमा उभिन सक्छ —
यदि नीति र पूर्वाधार मिल्यो भने।
(यी सम्भावित परिदृश्य हुन् — वाचा होइनन्।)
👉 त्यसैले यो क्षेत्र एकै सरकारको कार्यकालमा पूरा हुने परियोजना होइन।
ऊर्जा + हाइड्रोजन + अमोनिया =
ऊर्जा भनेको आधुनिक राज्यको आधार हो —
तर ऊर्जा–आधारित मूल्य शृङ्खला भनेको समृद्धिको बाटो हो।
सबै क्षेत्रहरू एकअर्कामा निर्भर छन्।